Toledo köprüsü onarılmalı, ancak federal sübvansiyonlar yalnızca "potansiyel yük hacmi" üzerine bahse oynamamalı

Toledo köprüsü onarılmalı, ancak federal sübvansiyonlar yalnızca "potansiyel yük hacmi" üzerine bahse oynamamalı. The Times of India'nın Dünya sürümünün aktardığına göre, yaklaşık 65 milyon dolarlık yenileme projesi için ABD Ulaştırma Bakanlığı'ndan yaklaşık 43,55 milyon dolarlık federal tahsis, Ohio Eyaleti Demiryolu Geliştirme Komisyonu'ndan ise 1,5 milyon dolarlık destek alındı; kalan yaklaşık 20 milyon doları Wheeling & Lake Erie Railway (W&LE) karşılıyor. Federal ve eyaletin sağladığı kamu kaynakları toplam maliyetin yaklaşık yüzde 70'ini oluşturuyor. Köprü hâlâ W&LE'nin mülkiyetinde; gelecekteki yük hacmi ise yük göndericilerinin talebi ile şirketin ticari kararlarına bağlı. Kamu sektörü sermaye maliyetinin büyük bölümünü üstlenirken özel işletmeci hem varlığa hem de işletme kararlarına sahip. Tartışmanın tam da buradan kaynaklanıyor.

Projenin kendisi belirgin bir amaca hizmet ediyor: Dokuz sabit açıklığın değiştirilmesi, açılır köprü açıklığının güçlendirilmesi ve tamponların yenilenmesi. Böylece köprü, ağırlığı en fazla 286 bin pound, yaklaşık 143 kısa ton olan demiryolu vagonlarını taşıyabilecek hâle gelecek. Köprü 1897'de inşa edildi; W&LE, 2004'te Norfolk Southern'dan 1 dolara devraldı. Hâlihazırda köprüden her hafta yaklaşık 6 tren, yılda ise yaklaşık 8 bin vagon geçiyor; mevcut ağırlık sınırları, bazı daha ağır demiryolu vagonlarının geçişini gerçekten engelliyor.

Ancak kamuya açıklanan bilgiler, yük hacminde artış yönünde bir taahhüt içermiyor. Gelecekteki hacim yine piyasa talebi ile W&LE'nin ticari kararlarına bağlı olacak. Yenileme, şirketin sanayi yük göndericilerine hizmet verme esnekliğini artıracak; ancak proje tek başına otomatik olarak yeni yük yaratmayacak. Yük hacmi sonunda artmazsa, sabit sermaye harcamalarını zaten vergi mükellefleri üstlenmiş olacak ve köprünün kullanım oranı mevcut düzeye yakın kalabilir. Talep yükselirse W&LE ile yerel sanayi yük göndericileri daha fazla taşıma kapasitesinden yararlanabilecek. Sıradan vatandaşların, Toledo Limanı'nın ve yerel işletmelerin ne kadar yeni fırsat elde edeceği, "potansiyel iş fırsatları" ifadesiyle doğrulanabilir sonuçların yerine tutulamaz.

Bu köprü 1 dolara devredilmiş diye de kamu-özel ortaklığını basitçe başarısız saymak doğru olmaz. Aynı haberde, Norfolk Southern'un köprüyü 2004'te o sırada onu düzenli olarak kullanan tek işletmeci W&LE'ye verdiği belirtiliyor. Toledo-Lucas County Port Authority işlemi, köprünün faaliyette kalmasını sağlamak ve köprünün terk edilmesinin nehir taşımacılığı açısından yaratabileceği karmaşık etkileri önlemek amacıyla destekledi. Eski bir darboğazın onarılmasının somut bir kamu yararı var; sübvansiyonlu onarım için de yeterli gerekçe bulunuyor. Ancak 1 dolar, o dönemdeki varlık devrinin nominal fiyatıdır; günümüzdeki kamu değeri hesabının yerini tutamaz. Kamu kaynakları altyapıyı onarma maliyetine katkıda bulunabilir, fakat bu, ortaya çıkacak yeni kamu değerini açıklama yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz.

Federal ve eyalet yönetimleri, tahsis anlaşmalarına koşulları gerçekçi biçimde yazmalı. Şu anki yaklaşık haftalık 6 tren ve yıllık 8 bin vagon rakamları temel alınarak, açılış sonrasında eklenecek vagon veya tonaj hedefleri, sefer sıklığı ve güvenilirlik göstergeleri belirlenmeli; toplam maliyet için üst sınır, proje kilometre taşları ve bağımsız doğrulama mekanizması da sabitlenmeli. İnşaat ödemeleri ile işletme performansı birbirinden ayrılmalı: ödemeler kabul ve teslim kilometre taşlarına göre yapılmalı, yük hacmi gibi göstergeler ise açılıştan sonra yeniden değerlendirilmeli. Yük hacmi piyasadan etkileniyor; talep düşüşünü doğrudan şirketin sözleşme ihlali saymak doğru olmaz. Bununla birlikte demiryolu şirketi, en azından kullanılabilir yeni kapasite sağladığını, müşterilerini veya hizmetlerini genişlettiğini göstermeli; tüm riski belirsiz gelecekteki talebe yüklememeli.

Şu anda projenin 2029'da başlaması, 2030'da tamamlanması bekleniyor; ancak takvim, çevresel izinler ile nihai mühendislik tasarımının tamamlanmasına bağlı ve kesin bir taahhüt değil. Haber ayrıca, ABD Ulaştırma Bakanlığı'nın 45 eyalet ile Washington, D.C.'deki 105 demiryolu projesi için 2,3 milyar dolardan fazla kaynak açıkladığını aktarıyor; Toledo projesi bunlardan biri. Toplam kaynak havuzu büyüdükçe tahsis koşulları, yalnızca bir proje tamamlama belgesine dönüşmemeli.

6 treni ve 8 bin vagonu kendiliğinden büyüme saymak, yenileme sonrası kapasiteyi de doğrudan yük hacmine eşitlemek doğru değil. Doğrulanabilir yük hacmi, maliyet ve hizmet performansı anlaşmaya yazılmalı, kamu kaynakları da kilometre taşlarına göre ödenmeli. Aksi hâlde, vergi mükellefleri sabit sermaye maliyetinin büyük bölümünü üstlenirken demiryolu şirketi hizmeti genişletme kararını elinde tutar ve kapasite arttığında başlıca kazancı elde eder. Toledo köprüsü onarılabilir; ancak kamu hesabı karıştırılmamalı.