Đảng Lao động Úc điều chỉnh dự trữ khí đốt theo nhu cầu, Đảng Xanh chỉ trích là 'đầu hàng đáng thương trước ngành khí đốt'

Dự thảo phương án dự trữ khí đốt được Chính phủ liên bang Úc công bố hôm thứ Năm đã thay đổi quy định trước đó yêu cầu các nhà xuất khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) giữ lại cố định 20% lượng xuất khẩu, bằng cách để Cơ quan Quản lý Năng lượng Úc thiết lập nghĩa vụ của từng nhà xuất khẩu dựa trên 110% nhu cầu trong nước dự báo, với 20% vẫn là mức trần. Theo đưa tin của ABC News, điều chỉnh này vấp phải sự chỉ trích gay gắt từ người phát ngôn về tài nguyên của Đảng Xanh Steph Hodgins-May, người gọi đây là sự "đầu hàng đáng thương" của Đảng Lao động "trước ngành khí đốt"; trong khi Bộ trưởng Năng lượng và Biến đổi Khí hậu Chris Bowen bác bỏ việc dự thảo "làm suy yếu" chính sách ban đầu, khẳng định đây là "sự hiệu chỉnh khôn ngoan".

Phát biểu khi công bố phương án, Bowen cho biết: "Chúng tôi hoàn toàn không nhìn nhận như vậy. Chúng tôi cho rằng đây là sự hiệu chỉnh khôn ngoan. Con số 20% vẫn là cốt lõi tuyệt đối của chính sách, nhưng việc giữ lại lượng khí đốt mà người Úc không cần là vô nghĩa." Đồng thời, ông thừa nhận rằng các nhà mua LNG lớn, bao gồm Malaysia và Hàn Quốc, muốn "nhận được sự bảo đảm" để các hợp đồng hiện tại được thực hiện, và phương án mới nhằm bảo đảm "nguồn cung dư thừa vừa phải" khí đốt cho Úc mà không đe dọa các hợp đồng đó.

Theo phương án mới, Cơ quan Quản lý Năng lượng sẽ hằng năm thiết lập nghĩa vụ của từng nhà xuất khẩu, yêu cầu cung cấp lượng khí đốt đủ để đáp ứng 110% nhu cầu trong nước dự báo, với mức trần là 20% lượng xuất khẩu. Chính phủ ước tính các nhà xuất khẩu có thể cung cấp thêm tới 200 petajoule khí đốt mỗi năm, "đủ" để đối phó với khoảng thiếu hụt cung trong nước được dự báo lên tới 140 petajoule. Các công ty khí đốt sẽ được yêu cầu xin giấy phép xuất khẩu và chỉ được cấp phép sau khi hoàn thành nghĩa vụ cung ứng trong nước. Thủ tục cấp phép sẽ được khởi động vào tháng 1 năm 2027, và nghĩa vụ cung ứng trong nước sẽ có hiệu lực vào giữa năm 2028. Bowen nhấn mạnh rằng các nhà xuất khẩu không chỉ cần "chào giá" mà còn phải thực sự giao hàng phần khí đốt trong nước của họ.

Bowen cho biết phương án này nhằm bảo đảm nguồn cung cho ngành công nghiệp và các hộ gia đình Úc, chứ không phải đặt ra "mục tiêu" giá cả, nhưng ông thừa nhận "nguồn cung dư thừa vừa phải... rõ ràng là nhằm tạo áp lực giảm giá". Bộ trưởng Công nghiệp Tim Ayres gọi dự trữ này là "cải cách cơ cấu lâu dài", cho rằng nó sẽ mang lại "việc làm an toàn hơn" cho các vùng công nghiệp của Úc và thu hút đầu tư trong tương lai.

Chỉ trích của Đảng Xanh nhắm thẳng vào mối quan hệ mật thiết giữa Đảng Lao động và ngành. Hodgins-May chỉ ra rằng Đảng Lao động đang thiết kế phương án này "trong quá trình tham vấn chặt chẽ với ngành khí đốt - vốn trong nhiều năm qua luôn phản đối bất kỳ chính sách nào yêu cầu họ chia sẻ công bằng", và cho biết: "Phương án dự trữ sẽ không mang lại thêm một xu nào cho các hộ gia đình Úc." Bà kêu gọi Đảng Lao động từ bỏ nhượng bộ này và thay vào đó thúc đẩy thuế xuất khẩu khí đốt: "Đảng Lao động nên từ bỏ sự đầu hàng đáng thương trước ngành khí đốt này, hợp tác với chúng tôi để đảm bảo người Úc nhận được phần lợi ích công bằng từ nguồn khí đốt của chúng ta." Khi được hỏi liệu có loại trừ bất kỳ loại thuế khí đốt bổ sung nào hay không, Bowen đáp rằng phương án dự trữ "có tác động lớn hơn", "chúng tôi sẽ không làm (đánh thuế), chúng tôi làm là cái này".

Phản ứng của phía ngành lại phân hóa. Giám đốc điều hành Hiệp hội Các nhà sản xuất Năng lượng Úc Samantha McCulloch thừa nhận chính phủ đã có một số điều chỉnh "khôn ngoan" trong thiết kế phương án, bao gồm việc làm cho nó gần gũi hơn với nhu cầu thị trường trong nước, nhưng bà cảnh báo rằng nguồn cung dư thừa 110% ở thị trường bờ Đông sẽ "phá hủy tín hiệu đầu tư" và "đẩy ra rìa" các nhà sản xuất nhỏ hơn chỉ tập trung vào thị trường trong nước. Bà chỉ ra: "Yêu cầu 'phải bán' làm trầm trọng thêm những rủi ro này. Các nhà sản xuất không nên bị ép bán khí đốt dưới giá thành hoặc các điều kiện phi thương mại." Giám đốc điều hành Santos Kevin Gallagher thì phủ nhận việc Úc thiếu khí đốt, cho rằng "chỉ cần khai thác thêm nhiều khí đốt từ dưới lòng đất", và tiết lộ rằng dự án LNG Gladstone do Santos dẫn đầu sẽ không còn mua khí đốt từ bên thứ ba để thực hiện các hợp đồng xuất khẩu của mình.

Phương án liên bang coi bang Tây Úc và bờ Đông là các thị trường độc lập vì hai bên không có đường ống kết nối. Tây Úc hiện đã có phương án dự trữ cấp bang là 15%, nhưng dự kiến sẽ đối mặt với tình trạng thiếu hụt khí đốt nghiêm trọng trong những năm 2030. Bộ trưởng Tài nguyên Madeleine King cho biết phương án liên bang cho phép bộ trưởng cắt giảm nghĩa vụ khi một thị trường đã được cung cấp đầy đủ, ví dụ "nếu thị trường Tây Úc được phát hiện cung cấp đầy đủ, có thể thực hiện quyền tự quyết để giảm nghĩa vụ đó về 0". Nhưng bà nhấn mạnh rằng hiện chưa có bất kỳ quyết định nào về việc miễn trừ cho Tây Úc.

Phía Liên minh đã ra tuyên bố cho biết sẽ "xem xét" đề xuất của chính phủ và sẵn sàng "hợp tác mang tính xây dựng" để thông qua luật liên quan. Đảng này nhấn mạnh các "tiêu chí quan trọng" của mình, bao gồm cung cấp thêm khí đốt cho người Úc, thêm đầu tư, thực hiện các hợp đồng hiện tại, và giảm giá thông qua cung cấp chứ không phải kiểm soát giá.