Cam kết 3,7 triệu AUD, chỉ phân bổ 58.000 AUD mỗi năm: Chênh lệch tài trợ dự án bia mộ cựu chiến binh Australia gây nghi vấn

Theo đưa tin của ABC News, một tổ chức tình nguyện tại bang Nam Úc của Australia chuyên lắp đặt bia mộ quân đội cho các cựu chiến binh đã công khai đặt nghi vấn về cam kết tài chính của chính phủ liên bang, cho rằng khoản 3,7 triệu AUD mà Đảng Lao động hứa hẹn trước cuộc tổng tuyển cử năm 2022 và số tiền thực tế được phân bổ tồn tại "khoảng cách khổng lồ", đồng thời yêu cầu chính phủ giải trình về một khoản chi phí vốn thuộc trách nhiệm quốc gia.

"Dự án Bia mộ" (Headstone Project) do các tình nguyện viên vận hành, công việc là nhận diện danh tính cựu chiến binh Thế chiến thứ nhất trong các ngôi mộ không có dấu hiệu, và lắp đặt bia mộ phục vụ quân đội để ghi nhận quá trình tại ngũ của họ. Chủ tịch chi hội Nam Úc John Brownlie cho ABC News biết, chi phí lắp đặt mỗi tấm bia mộ cho một cựu chiến binh khoảng 1.500 AUD, trong đó trợ cấp liên bang chỉ chi trả 620 AUD, phần còn lại gần 1.000 AUD do tổ chức tình nguyện và tiền quyên góp bù đắp.

Tài liệu ngân sách liên bang mà ABC News xem xét cho thấy, trong vòng năm năm kể từ năm tài chính 2025-2026, chỉ có 1,4 triệu AUD được phân bổ cho một nhóm hoạt động tưởng niệm bao gồm "trợ cấp đánh dấu bia mộ tư nhân Thế chiến thứ nhất". Trong khi đó, hướng dẫn trợ cấp cho thấy, số tiền có thể sử dụng cho chương trình này trên toàn quốc trong năm tài chính hiện tại chỉ là 58.000 AUD.

"Hãy nhìn các người (chính phủ liên bang) đã cam kết điều gì, rồi nhìn các người đã thực sự thực hiện điều gì, bởi vì giữa hai điều đó tồn tại khoảng cách khổng lồ", Brownlie nói với ABC News. "Thành thật mà nói, tôi cho rằng hành vi của chính phủ là tồi tệ."

Việc ghi nhận sự phục vụ của các cựu chiến binh vốn phải là một nghĩa vụ công cộng rõ ràng. Khi khoản tiền triệu được cam kết chỉ nằm trên giấy, gánh nặng bù đắp khoảng thiếu hụt được chuyển sang vai các tình nguyện viên, cảnh sát viên đã nghỉ hưu và các tổ chức địa phương — những người tự mình tìm kiếm các ngôi mộ, tự mình xác minh danh tính cựu chiến binh, tự mình liên lạc với thân nhân còn sống.

Điều tra viên Ian Hopley, một cảnh sát viên đã nghỉ hưu, cho ABC News biết, chi hội Nam Úc đã lắp đặt bia mộ cho gần 200 quân nhân, nhưng vẫn còn khoảng 500 cựu chiến binh trong bang đang yên nghỉ trong các ngôi mộ không có dấu hiệu chờ được nhận diện.

"Tất nhiên họ xứng đáng nhận được một hình thức ghi nhận nào đó, chứ không chỉ là một mảnh đất hoang vắng không ai biết đến", Hopley nói. "Công việc của chúng tôi sẽ còn tiếp tục trong thời gian dài, với điều kiện là chúng tôi có được sự tài trợ và hỗ trợ xứng đáng."

ABC News đã liên hệ chính phủ liên bang để tìm kiếm phản hồi về các quan ngại do chi hội Nam Úc nêu ra, nhưng chính phủ liên bang không cung cấp câu trả lời chính thức. ABC News đồng thời dẫn nguồn tin cho biết, tất cả các đối tượng đủ điều kiện "đến thời điểm hiện tại đều đã nhận được trợ cấp", nhưng mâu thuẫn giữa cách nói này và khoảng thiếu hụt tài chính mà phía dự án cảm nhận được, đến nay vẫn chưa được phía chính thức làm rõ. Về việc mức trần 58.000 AUD hằng năm trong hướng dẫn trợ cấp liệu có được bổ sung tùy theo tình hình hồ sơ hay không, khoản chênh lệch giữa 1,4 triệu AUD trong năm năm và số tiền đã cam kết liên quan đến thỏa thuận hoặc hạn chế nào, cũng không thấy có giải trình công khai.