Mỹ trải qua mùa hè nóng nhất trong 132 năm, đốt cháy nhiên liệu hóa thạch và sự chậm trễ trong chính sách đẩy khủng hoảng khí hậu đến ngưỡng giới hạn mới

Mỹ vừa trải qua mùa hè nóng nhất trong 132 năm ghi nhận khí tượng. Theo đài Al Jazeera dẫn dữ liệu do Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ (NOAA) công bố ngày 9 tháng 9, từ tháng 6 đến tháng 8 năm nay, nhiệt độ trung bình của 48 bang lục địa Hoa Kỳ đạt 23,6°C (74,4°F), cao hơn 1,7°C so với mức trung bình thế kỷ 20, và cao hơn 0,2°C so với kỷ lục chung giữa các năm 1936 và 2021. Nhiệt độ trung bình riêng tháng 8 cũng lập kỷ lục lịch sử mới, đạt 24,2°C (75,6°F).

Tần suất các kỷ lục bị phá vỡ đang tăng tốc. Đài Al Jazeera đưa tin, trong năm mùa hè nóng nhất kể từ khi Hoa Kỳ có ghi nhận, có bốn mùa hè xảy ra trong vòng năm năm qua. Kỷ lục năm 1936 ra đời trong thời kỳ "Cơn bão bụi Great Plains" - khi đó hạn hán cực đoan kết hợp với các phương thức canh tác phá hoại đã gây ra thảm họa sinh thái; còn bối cảnh kỷ lục bị xô đổ ngày nay là thời đại mà loài người đã có nhận thức khoa học đầy đủ về cơ chế khí hậu và sở hữu công nghệ năng lượng tái tạo trưởng thành. NOAA cho rằng xu hướng ấm lên rộng hơn này chủ yếu là do việc đốt cháy nhiên liệu hóa thạch liên tục. Là một trong những quốc gia có lượng phát thải carbon lịch sử lớn nhất toàn cầu, sự chậm trễ trong chính sách chuyển đổi năng lượng của Hoa Kỳ đang được tính toán theo thời gian thực thông qua đường cong nhiệt độ.

Nắng nóng và hạn hán lan rộng đồng thời. Theo đài Al Jazeera đưa tin, tính đến ngày 1 tháng 9, khoảng 59% khu vực lục địa Hoa Kỳ đang trải qua hạn hán, tăng hơn 10 điểm phần trăm so với tháng trước. Lượng mưa tháng 8 tại bang Texas và Oklahoma chưa đến 30% mức trung bình hàng năm, tình trạng hạn hán tại các khu vực thuộc Great Plains, Trung Tây và phía Nam tiếp tục trầm trọng hơn. Đồng thời, sự mất cân đối khu vực trong các mô hình khí hậu cũng rất rõ rệt: bang Indiana và Ohio ghi nhận lượng mưa tháng 8 cao nhất kể từ khi có ghi nhận, khoảng gấp đôi mức trung bình hàng năm, tạo nên sự tương phản rõ rệt với hạn hán tại Great Plains. NOAA dự báo phần lớn nước Mỹ trong tháng 9 vẫn sẽ ấm hơn, hạn hán tại một số khu vực có thể tiếp tục hoặc trầm trọng hơn, khu vực Tây Bắc, Trung Tây và phía Nam đối mặt với rủi ro cháy rừng lớn ở mức cao.

Cảnh báo ở cấp độ toàn cầu cũng đang được nâng cấp. Người đứng đầu Tổ chức Khí tượng Thế giới Celeste Saulo cho biết với truyền thông, hiện tượng El Nino đang mạnh lên có thể trở thành một trong những sự kiện mạnh nhất trong khoảng bốn mươi năm giám sát của tổ chức này, và dự kiến sẽ kéo dài đến đầu năm 2027. Bà thẳng thắn nói: "Nếu xu hướng này tiếp tục, nó có thể mạnh hơn bất kỳ lần nào kể từ khi chúng tôi bắt đầu giám sát - tức là đã vượt quá phạm vi của các biểu đồ mà chúng tôi đã sử dụng trong bốn mươi năm qua." Đài Al Jazeera dẫn quan điểm của giới khoa học chỉ ra rằng, mặc dù bản thân El Nino là hiện tượng tự nhiên, nhưng trong bối cảnh việc đốt cháy nhiên liệu hóa thạch đã liên tục đẩy nhiệt độ toàn cầu tăng cao, hiện tượng này sẽ càng khuếch đại tần suất và cường độ của các đợt nắng nóng cực đoan, hạn hán và lũ lụt.

Đối với những nông dân có mùa màng thất bát trên đồng ruộng, các gia đình thu nhập thấp ở thành thị phải gánh chịu hóa đơn tiền điện tăng vọt, và những người lao động làm việc ngoài trời với rủi ro sức khỏe tăng đột biến, mỗi lần kỷ lục khí hậu bị phá vỡ đều chuyển hóa trực tiếp thành chi phí sinh hoạt. Khi mùa hè nóng nhất không còn là sự kiện bất thường mà trở thành trạng thái bình thường mới, người gánh chịu cái giá chưa bao giờ là bảng cân đối kế toán của các công ty năng lượng hóa thạch, mà là các gia đình bình thường.