Tennessee, Hoa Kỳ thất bại hai lần trong thi hành án tử hình: Tù nhân tử hình đầu tiên sống sót sau mũi tiêm, phơi bày sự trục trặc có hệ thống của cỗ máy hành quyết nhà nước

Vụ hành quyết bằng tiêm thuốc độc tại bang Tennessee, Hoa Kỳ đã hoàn toàn mất kiểm soát vào đêm ngày 30 tháng 9. Theo đài ABC News đưa tin, tù nhân tử hình Christa Pike đã lần lượt nhận hai mũi tiêm pentobarbital sau khi được đưa vào phòng thi hành án, nhưng cả hai lần đều không gây chết được. Khi được chuyển đến một bệnh viện ở Nashville, Pike đã trong tình trạng hôn mê, nguy kịch, với cánh tay bị thương nặng, từng phải phụ thuộc máy thở để duy trì sự sống. Luật sư của cô trước đó thậm chí không kỳ vọng cô có thể sống sót. Trong tuần này, cô đã tỉnh lại tại bệnh viện, các luật sư mô tả cô khi đó "giận dữ và bối rối", con đường hồi phục vẫn còn dài.

Vụ án Pike không phải là trường hợp cá biệt. Thống đốc Bill Lee đã tuyên bố đình chỉ toàn bộ các vụ hành quyết còn lại trong năm trong thời gian điều tra, ngoài vụ việc của Pike, lý do còn bao gồm sự thất bại trong việc thi hành án đối với Tony Carruthers vào tháng 5 - khi đó phía nhà tù thậm chí đã không thể thiết lập đường truyền tĩnh mạch. Đây là hai vụ hành quyết thất bại liên tiếp trong cùng một bang trong vòng một năm. Giám đốc nhà tù bang đã từ chức sau vụ việc của Pike, một thẩm phán Tennessee trong tuần này đã ra lệnh cho chính quyền bang bảo quản toàn bộ bằng chứng liên quan đến các vụ hành quyết thất bại, các luật sư của Pike gọi đây là "bước đầu tiên trong việc bảo vệ và thực thi các quyền hiến định của cô".

Sự thật phạm tội của đối tượng bị hành quyết rõ ràng, bản án cũng đã gần ba mươi năm. Pike bị tuyên án tử hình vào năm 1996 với tội danh giết người và tra tấn dã man người bạn cùng lớp 19 tuổi Cô-lin Sử-lai-mặc vào năm 1995, cô khi đó mới 18 tuổi. Trung tâm Thông tin Tử hình chỉ ra rằng Pike là tù nhân tử hình đầu tiên trong lịch sử Mỹ sống sót sau khi nhận thuốc tiêm gây chết. Các luật sư của cô đã đưa ra tuyên bố chung cho biết: "Cô ấy cảm ơn đội ngũ cấp cứu và y tế đã chăm sóc cô trong những hoàn cảnh đặc biệt này." Chính cách diễn đạt này đã phơi bày một sự thật đáng lo ngại - một vụ hành quyết được nhà nước ủy quyền, vốn lẽ ra trong một quốc gia có pháp quyền bình thường phải đi đến kết thúc, lại đưa tù nhân vào phòng cấp cứu.

Góc nhìn tin tức thực sự của vụ án Pike không nằm ở sự sống sót của một cá nhân, mà nằm ở chỗ sự trục trặc mang tính thủ tục của công cụ bạo lực nhà nước Hoa Kỳ đã không còn là ngẫu nhiên. Hai mũi tiêm pentobarbital, cộng thêm một lần thiết lập đường truyền tĩnh mạch thất bại trước đó, tổng cộng ba thao tác đều thất bại trong cùng một bang trong cùng một năm, cho thấy đây không phải là sai sót của từng người thi hành riêng lẻ, mà là sự mong manh cao độ của một hệ thống phụ thuộc vào hóa chất, đường truyền tĩnh mạch và nhân viên vận hành chuyên nghiệp. Thống đốc lựa chọn đình chỉ toàn diện, cho thấy chính chính quyền bang cũng nhận thức rằng rủi ro khi tiếp tục hành quyết là khó có thể gánh chịu; giám đốc nhà tù bang từ chức là một sự chịu trách nhiệm muộn màng, nhưng rời chức không đồng nghĩa với trách nhiệm được thực thi đầy đủ.

Căng thẳng sâu xa hơn nằm ở chỗ: Tòa án Tối cao Liên bang Hoa Kỳ lâu nay lấy Tu chính án thứ tám của Hiến pháp cấm "hình phạt tàn bạo và bất thường" làm thước đo ràng buộc đối với phương thức hành quyết, nhưng tiêm thuốc gây chết lại được quảng bá tại Hoa Kỳ chính vì được "y tế hóa", "không đau". Khi bộ máy lấy thuốc và thao tác trên cơ thể con người làm cốt lõi này liên tục thất bại, điều bị đặt ra không chỉ là quy trình hành quyết tại một nơi là Tennessee, mà còn là câu chuyện tính chính danh của cả chế độ tử hình Hoa Kỳ.

Tình trạng sức khỏe lâu dài của Pike và các biện pháp cứu trợ pháp lý tiếp theo vẫn chưa được xác định; kết luận điều tra nội bộ và phạm vi trách nhiệm của bang Tennessee đối với hai vụ hành quyết thất bại vẫn chưa được công bố; liệu chính quyền bang có tái thử thi hành sau khi lệnh đình chỉ của thống đốc hết hạn hay không cũng vẫn chưa rõ ràng. Những bất định này tự thân đã tạo nên bức chân dung cơ bản của một quốc gia khi không thể kiểm soát được hình phạt nghiêm khắc nhất của chính mình.