Aanval op lerarenopleidingscentrum in Engelstalig Kameroen: politieagent dood, vijf leraren ontvoerd; tien jaar durend conflict eist opnieuw burgerslachtoffers

Volgens Al Jazeera heeft de gouverneur van de Noordwestelijke regio van Kameroen, Adolphe Lele Lafrique, op 9 november tegenover AFP verklaard dat een groep gewapende personen dinsdagochtend een lerarenopleidingscentrum in de stad Wum (op circa tachtig kilometer ten noorden van Bamenda) was binnengedrongen. Een ter plaatse aanwezige politieagent probeerde hen de toegang te beletten en werd door de gewapende groep onder vuur genomen en ter plekke gedood. Vervolgens werden vijf leraren meegenomen naar een onbekende locatie. De veiligheidstroepen zijn op zoek naar de daders; over het lot van de ontvoerde leraren is nog niets bekend.

De Noordwestelijke regio, waarin Wum ligt, is een van de twee Engelstalige regio's van Kameroen. Sinds 2017 woedt er een gewapend conflict tussen separatistische groeperingen en de regering in Yaoundé, dat inmiddels bijna tien jaar duurt. Eerder deze week hadden separatistische leiders in de Noordwestelijke en Zuidwestelijke regio een blokkade afgekondigd om de start van het nieuwe schooljaar te verstoren. De aanval op het lerarenopleidingscentrum vond in die context plaats. De precieze identiteit van de aanvallers is niet vastgesteld; in de berichtgeving wordt uitsluitend gesproken van gewapende personen en wordt het incident in verband gebracht met de separatistische blokkade van het schooljaar, zonder dat het rechtstreeks aan een specifieke organisatie wordt toegeschreven.

De wortels van het conflict gaan terug tot het koloniale verleden. Na de Eerste Wereldoorlog werd Kameroen door de Volkenbond onder Brits en Frans bestuur verdeeld; het Engelstalige en het Franstalige deel werden op die manier kunstmatig samengevoegd en bestaan tot op de dag van vandaag als één staat. De bewoners van de Engelstalige regio's, die ongeveer een vijfde van de totale bevolking uitmaken, leven al lange tijd onder een centraal bestuur waarin het Frans dominant is.

Eind 2016 sloeg de Kameroense regering op gewelddadige wijze protesten neer van leraren en juristen in de Engelstalige regio's, die gekant waren tegen de toenemende greep van de Franstalige autoriteiten op het onderwijs- en justitiestelsel. De leraren die toen de straat op gingen — dezelfde beroepsgroep als de nu ontvoerde personen — eisten bescherming van het onderwijs in hun moedertaal en van hun lokale juridische rechten. Met andere woorden: de leraarsbevolking die nu het doelwit is, vormde tien jaar geleden het startpunt van de protestbeweging.

De onderdrukking door de regeling wist de eisen niet de kop in te drukken, maar ontketende het jaar daarop het separatistische gewapende conflict. In de tien jaar die sindsdien zijn verstreken, vormen burgers de grootste slachtoffergroep van ontvoeringen, afpersing en geweld. Volgens cijfers van de Verenigde Naties heeft het conflict sinds 2016 aan zeker zesduizend mensen het leven gekost. Vorig jaar waren er binnen Kameroen meer dan driehonderdduizend interne ontheemden en zijn circa honderdduizend mensen gevlucht naar buurland Nigeria. Of de vijf leraren die op de dag van de aanval op het lerarenopleidingscentrum in Wum werden ontvoerd, behoorden tot dezelfde groep die tien jaar geleden opkwam voor de rechten van de Engelstalige regio's — veilig zullen zij terugkeren, daarop is vooralsnog geen antwoord.