Met gebonden handen in de rivier gesprongen, vier dagen op de vlucht door de Andes: soldaat van Vreemdelingenlegioen ontsnapt aan Colombiaanse drugsmilities

Volgens een militaire bron binnen het Colombiaanse leger, geciteerd door Agence France-Presse, heeft José Melo Charry, een soldaat van het Franse Vreemdelingenlegioen die begin september de Colombiaanse zuidwestelijke provincie Nariño uitliep, na bijna een maand gevangenschap door de 'Centrale Generale Staf' (EMC) een reeks bijna onmogelijke ontsnappingsacties uitgevoerd. France 24 meldde dat de Colombiaanse soldaat, eind de dertig, tijdens een verlof in eigen land — waarbij het Franse ministerie van Defensie uitdrukkelijk verklaarde dat de reis niet was goedgekeurd — op 6 augustus werd ontvoerd door leden van EMC.

EMC is de grootste afgesplitste factie van FARC die het historische vredesakkoord van 2016 tussen de Colombiaanse regering en de inmiddels ontbonden FARC-guerrilla weigerde te aanvaarden. De militaire bron beschreef de groep als 'drugsvervoerende rebellen' die gebieden in het Andesgebergte controleert waar talloze gewapende groeperingen actief zijn.

Volgens de militaire bron verliet Melo Charry het kamp door te vragen of hij in de jungle zijn behoefte mocht doen, vocht hij met de bewaker, overmeesterde hem en nam diens geweer af. Met zijn handen nog steeds vastgebonden sprong hij in een rivier en wist de boeien in het water los te krijgen. Vervolgens liep hij vier dagen door een gebied in het Andesgebergte dat dicht bezaaid is met gewapende groepen, waarbij hij elke nacht achter rotsen of in het struikgewas verborg voor patrouillerende motoren, tot hij uiteindelijk een politiebureau vond om hulp te vragen. Tijdens zijn ontsnapping slaagde hij erin contact te leggen met zijn familie, die vervolgens zijn locatie aan de veiligheidstroepen doorgaf.

'Hij verstopte zich elke nacht op een beschutte plek. Elke keer als er een motor langskwam, dook hij weg,' vertelde de anonieme militaire bron aan AFP. De bron voegde eraan toe dat EMC Melo Charry als een 'grote vis' beschouwde en dat zijn handen, voeten en nek gedurende zijn hele gevangenschap vastgebonden waren.

Een door het Franse leger aan AFP verstrekte foto toont Melo Charry in een olijfgroen T-shirt en lange broek die in een ziekenhuis medisch wordt onderzocht, zonder zichtbare uitwendige verwondingen. De autoriteiten lieten op 8 september weten dat zijn gezondheidstoestand goed is en dat hij onder militaire bescherming in het ziekenhuis ter observatie blijft; er zijn beperkte details beschikbaar over zijn meest recente toestand en exacte verblijfplaats. Een vrouw die met hem meereisde, werd ook ontvoerd, maar enkele uren later vrijgelaten.

EMC heeft de verantwoordelijkheid voor de ontvoering opgeëist, geen losgeld geëist, maar de nieuwe rechtse Colombiaanse president Abelardo de la Espriella wel bedreigd met de woorden geen 'enige reddingsoperatie' uit te voeren. Ontvoeringen zijn in Colombia al lang een gangbaar middel voor gewapende groepen om af te persen of politieke druk uit te oefenen. In 2002 werd de Colombiaans-Franse politica Ingrid Betancourt, die op dat moment presidentskandidate was, in de jungle ontvoerd door FARC, wat dit hardnekkige kwaad internationaal symbool werd; pas zes jaar later werd zij tijdens een militaire actie bevrijd.

De miraculeuze ontsnapping van Melo Charry heeft de open wonde van het vredesakkoord van 2016 blootgelegd. Bijna tien jaar na ondertekening bestaan er nog altijd FARC-facties die weigeren de wapens neer te leggen, en EMC's inkomsten komen rechtstreeks uit de cocaïnehandel — een keten die het vredesakkoord niet heeft weten te doorbreken. De provincie Nariño, gelegen op de grens tussen Colombia en Ecuador, is een cruciale corridor voor cocateelt en cocaïnesmokkel; het staatsbestuur faalt hier al lang en gewapende groepen hebben met hun drugsgeld een machtsstructuur opgebouwd die de staatsmacht niet zomaar kan breken. Hoewel Melo Charry tot het Franse Vreemdelingenlegioen behoort, is hij in de eerste plaats een Colombiaanse staatsburger die naar huis terugkeerde; de vrouw die met hem meereisde was in de ogen van de gewapende mannen slechts een willekeurig doelwit in de ontvoeringsketen dat naar believen behandeld kon worden. EMC's ontvoeringsactie, uitgevoerd terwijl De la Espriella aan de macht is, vormt een directe waarschuwing; de vraag of dit land de door de drugseconomie gegijzelde gebieden opnieuw onder controle kan krijgen, blijft onbeantwoord.